Gulfi: δέκα χρόνια μετά την πρώτη γουλιά

Το μακρινό καλοκαίρι του 2016, τότε που ακόμα δε ξέραμε τι θα πει AI, Covid, και καμένο λάχανο, πήγαμε με το κορίτσι για πρώτη φορά στη Σικελία. Δεκαπέντε μέρες στο δρόμο, το πρώτο μας μεγάλο road trip, με μια ατελείωτη λίστα πραγμάτων που θέλαμε να δούμε και μια σχετική χαλαρότητα ως προς το πού θα κοιμόμασταν κάθε βράδυ. Αυτή η τελευταία λεπτομέρεια έχει τη σημασία της. Αν είχαμε κλείσει ένα ξενοδοχείο στη Μεσίνα, όπως κάνουν όσοι ταξιδεύουν by the book, μάλλον θα σας έλεγα σήμερα μια άλλη ιστορία.

Το Not An Expert δεν υπήρχε τότε ούτε σαν ιδέα. Μας άρεσε το κρασί, και στα ταξίδια παραγγέλναμε κάτι ντόπιο με το φαγητό και, αν μας άρεσε αρκετά, κοιτούσαμε την ετικέτα μήπως και το ξαναβρούμε. Στη Σικελία, μέσα στις πρώτες τρεις-τέσσερις μέρες, είχαμε ήδη αρκετές ετικέτες να θυμόμαστε. Αλλάζαμε πόλη, άλλαζε το φαγητό, άλλαζαν τα ονόματα στον κατάλογο και κάθε φορά υπήρχε κάποιος πρόθυμος να μας εξηγήσει τι άξιζε να συνδυάσουμε με τα πιάτα που μόλις είχαμε παραγγείλει. Θα μπορούσαμε να περάσουμε και τις δεκαπέντε μέρες έτσι. Μέχρι την 1η Αυγούστου…

Αν μου πεις σήμερα «κρασί από τη Σικελία», κατά πάσα πιθανότητα θα αρχίσω να σου μιλάω για την Αίτνα. Έχω βλέπεις μια αδυναμία στο ηφαίστειο, στα αμπέλια που ανεβαίνουν τόσο ψηλά στις πλαγιές του και στα κρασιά που βγάζουν εκεί πάνω. Όμως, εκείνο το καλοκαίρι, η ποικιλία που συναντούσαμε ξανά και ξανά ήταν η Nero d’Avola. Σε αυτό το ταξίδι ήπιαμε κάποιες που μας άρεσαν πολύ, κάποιες άλλες που τις ξεχάσαμε μόλις σηκωθήκαμε από το τραπέζι. Και την 1η Αυγούστου ήπιαμε μία που μας σημάδεψε τόσο που θυμάμαι ακόμη και την ημερομηνία.

Το βράδυ που θα μέναμε στη Μεσίνα

Ερχόμασταν από την Κατάνια και τις Συρακούσες, είχαμε περάσει μέρες στον Νότο και το πρόγραμμα έλεγε διανυκτέρευση στη Μεσίνα. Το πρωί θα συνεχίζαμε για το Μιλάτσο, απ’ όπου θα παίρναμε το καράβι για τις Αιολίδες νήσους. Για τις Αιολίδες θα μπορούσα να γράψω άλλο άρθρο. Προς το παρόν κράτα ότι, αν βρεθείς σ’ εκείνη τη μεριά του κόσμου, αξίζει να μπεις στο καραβάκι.

Μπήκαμε λοιπόν στη Μεσίνα, κοιτάξαμε λίγο γύρω μας και καταλάβαμε ότι κανείς από τους δυο μας δεν καιγόταν να περάσει εκεί το βράδυ του. Την αδικήσαμε; Πιθανότατα. Εκείνο το απόγευμα πάντως, με τις Συρακούσες ακόμη στο μυαλό μας και κανένα δωμάτιο πληρωμένο να μας κρατάει, ήταν πολύ εύκολο να συνεχίσουμε για το λιμάνι. Φτάσαμε στο Μιλάτσο αργά, βρήκαμε πού θα μείνουμε και περάσαμε στο σοβαρό ζήτημα της βραδιάς. Πού τρώμε;

Πριν από δέκα χρόνια οι χάρτες της Google μάς ήταν ήδη πολύ χρήσιμοι για να βρίσκουμε πού να στρίψουμε. Για το πού θα φάμε, ειδικά σε μια μικρή πόλη που οι περισσότεροι τη διέσχιζαν για να προλάβουν το πλοίο, προτιμούσαμε ακόμη να ρωτάμε κανέναν άνθρωπο. Ο δικός μας, ιδιοκτήτης του καταλύματος που διανυκτερεύσαμε, μάς το έκανε πολύ εύκολο. Δυο μαγαζιά μάς πρότεινε στο κέντρο, κάτω από το μεσαιωνικό κάστρο. Στο ένα, μας είπε, έτρωγαν οι τουρίστες. Στο άλλο έτρωγαν οι ντόπιοι. Για εμάς σύστηνε το πρώτο.

Μας είχε ήδη πει πού έτρωγε ο ίδιος. Κάπως αργά για να μας πείσει να πάμε οπουδήποτε αλλού.

Στο μικρό οικογενειακό εστιατόριο με το όνομα (Osteria Il bagatto)μας ανέλαβε μια νεαρή κοπέλα. Μας εξήγησε τι να φάμε, φρόντισε να έρθουν στο τραπέζι καταπληκτικά ζυμαρικά και ανέλαβε και το κρασί. Υποψιάζομαι ότι έκανε και άλλες δουλειές εκεί μέσα. Μαιτρ, σέρβις, μουσική, ταχυδρόμος, κλειδαράς. Όταν τη ρωτήσαμε τι μας προτείνει να πιούμε, μας είπε πως είχε μια καταπληκτική Nero d’Avola. Με όσα μας είχε φέρει μέχρι εκείνη τη στιγμή, θα ήταν τουλάχιστον αγένεια να αρχίσουμε να έχουμε άποψη τώρα.

Η φιάλη έγραφε Gulfi. Το κρασί ήταν το NeroMaccarj 2010.

Θα ήθελα να σου πω ότι θυμάμαι με ακρίβεια τι μύρισα στο πρώτο ποτήρι. Δέκα χρόνια μετά θα ήταν πολύ βολικό, ειδικά για κάποιον που αποφάσισε εν τω μεταξύ να γράφει για κρασί. Αυτό που θυμάμαι καλά είναι πόσο μου άρεσε από την πρώτη κιόλας μυρωδιά, πόσο γρήγορα τελείωσε το μπουκάλι και πόσες ερωτήσεις είχαμε για την κοπέλα όταν ξαναπέρασε από το τραπέζι. Ποιοι ήταν αυτοί οι Gulfi και πώς γινόταν να μην τους έχουμε ξανακούσει;

Μας είπε όσα ήξερε. Η οικογένεια είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής τους στη Nero d’Avola. Αν ήθελες να καταλάβεις πόσο καλό κρασί μπορεί να δώσει αυτό το σταφύλι, πίνεις Gulfi. Στις δικές της κουβέντες ακουγόταν περίπου αυτονόητο. Εμάς πάλι μας πήρε το υπόλοιπο ταξίδι να ψάχνουμε τις φιάλες τους όπου καθόμασταν. Στο αεροδρόμιο βρήκαμε δύο και τις πήραμε μαζί μας. Ήταν η εποχή που επιστρέφαμε με δυο-τρία μπουκάλια από ολόκληρο ταξίδι. Το κορίτσι κι εγώ έχουμε κάνει αξιοσημείωτη πρόοδο στον τομέα των αποσκευών από τότε.

«Ωραία. Δοκίμασε αυτό»

Πίσω στην Ελλάδα αρχίσαμε να λέμε την ιστορία σε φίλους. Την επόμενη χρονιά φτιάξαμε το Not An Expert και αποκτήσαμε έναν χώρο για όλες εκείνες τις ιστορίες που μέχρι τότε άκουγαν κυρίως οι άνθρωποι που είχαν την τύχη, ή την ατυχία, να μοιράζονται το τραπέζι μας. Γράφαμε όπως πίναμε, με περιέργεια, ο καθένας με τις αδυναμίες του. Το κορίτσι είναι περίεργο με την έννοια ότι θέλει να μάθει. Εγώ είμαι περίεργος και με την έννοια που το λέει ο κόσμος όταν του κάνεις τη ζωή δύσκολη. Όταν όμως με κερδίσει ένα κρασί, αναλαμβάνω αυτοβούλως να προσηλυτίσω και την υπόλοιπη παρέα.

Τον Gulfi τότε δεν τον βρίσκαμε στην Ελλάδα. Οι φιάλες έρχονταν από ιταλικά e-shops και συνήθως άνοιγαν κάπως έτσι:

«Τι γνώμη έχεις για τη Nero d’Avola;»

«Δεν ξέρω αν έχω πιει κάποια που να με ενθουσίασε».

«Ωραία. Δοκίμασε αυτό».

Το καλύτερό μου ήταν εκείνο το βλέμμα πάνω από το ποτήρι πριν προλάβει ο άλλος να πει οτιδήποτε. Ακολουθούσαν βέβαια χειροκροτήματα, πυροτεχνήματα, «Θρύλε ολέ» και τα σχετικά. Μπορεί τα τελευταία να τα άκουγα μόνο εγώ. Το βλέμμα πάντως το έβλεπε και το κορίτσι.

Μια φορά είχε φυλάξει βαθιά στον συντηρητή ένα NeroBaronj του 2015. Βγήκε όταν προέκυψε δοκιμή με φίλους και το θέμα ήταν ερυθρό, μονοποικιλιακό και ποιοτικό. Εκεί είχα και λίγη αγωνία. Στις διακοπές μας στο Μιλάτσο ήμασταν οι δυο μας, τα ζυμαρικά ήταν υπέροχα, το επόμενο πρωί φεύγαμε για τα νησιά. Υπήρχαν ένα σωρό λόγοι να μας φαίνονται όλα λίγο ωραιότερα. Η συγκεκριμένη παρέα όμως δεν είχε πάει μαζί μας διακοπές. Κι όταν ήρθε η ώρα να αποκαλυφθεί τι είχαμε πιει, το NeroBaronj είχε κερδίσει μια θέση στο τραπέζι με την αξία του. Αυτό με χαροποίησε περισσότερο απ’ όσο δικαιολογείται για έναν άνθρωπο που απλώς είχε φέρει το μπουκάλι.

Κάπου εδώ σας χρωστάω ένα δημόσιο disclaimer. Εδώ και περίπου έναν χρόνο είμαι ιδιοκτήτης της Wine Trade International. Η βασική μας δουλειά είναι η εξαγωγή ελληνικού κρασιού. Ένα μικρότερο κομμάτι της είναι η εισαγωγή κρασιών που επιλέγουμε από άλλες οινοπαραγωγικές περιοχές. Κι όταν βρέθηκα στη θέση να αναρωτιέμαι με ποιους παραγωγούς θα ήθελα να συνεργαστώ, είχα ήδη δέκα χρόνια παραγγελιών από ιταλικά e-shops να μου θυμίζουν ένα όνομα.

Πάσχα του 2026, στο οινοποιείο

Αυτή τη φορά επιστρέψαμε στη Σικελία με το γνωστό παρεάκι. Το 2016 είχαμε φτάσει στον Gulfi επειδή αλλάξαμε τελευταία στιγμή προορισμό για το βράδυ. Το Πάσχα του 2026 ο Gulfi ήταν εξαρχής στο πρόγραμμα. Ήθελα επιτέλους να δω πού φτιάχνονταν τα κρασιά, να γνωρίσω τους ανθρώπους και να τους πω τι είχε καταφέρει μια συμπατριώτισσά τους ένα βράδυ στο Μιλάτσο με μία μόνο φιάλη.

Στην είσοδο, πάνω από την πέτρινη καμάρα, γράφει Gulfi. Μπροστά της ένα παλιό πιεστήριο με ένα τεράστιο ξύλινο δοκάρι, χαμηλές ξερολιθιές και τόσα μικρά λευκά λουλούδια που στις φωτογραφίες σχεδόν κρύβουν το χώμα. Από ψηλά βλέπαμε τις γραμμές των καλλιεργημένων χωραφιών, τις ελιές και πιο πίσω τους καταπράσινους λόφους. Την πρώτη μας Σικελία την είχαμε γνωρίσει Αύγουστο. Χρειάστηκε να πάμε Πάσχα για να αποκτήσουμε κι αυτή την εικόνα της.

Οι οικοδεσπότες μάς έδειξαν το οινοποιείο. Από τον διάδρομο βλέπαμε τις ανοξείδωτες δεξαμενές κάτω από την ξύλινη οροφή, ενώ δίπλα μας υπήρχαν φιάλες από παλιότερες χρονιές. Ανάμεσά τους ένα NeroMaccarj του 2014. Τόσα κρασιά γύρω μου, εγώ το “δικό μας” βρήκα να κοιτάξω. Στο κελάρι, ανάμεσα στις σειρές των βαρελιών, είχαμε πια τον χρόνο να τους διηγηθούμε πώς τους γνωρίσαμε, πώς βρίσκαμε τα κρασιά τους στην Ελλάδα, τι γινόταν κάθε φορά που ανοίγαμε ένα σε φίλους. Κι εκείνοι είχαν τον χρόνο να μας δείξουν από πού έρχεται αυτό που πίναμε τόσα χρόνια.

Από όλη την επίσκεψη, η φωτογραφία στην οποία επιστρέφω είναι ένας χάρτης.. Δείχνει τη νοτιοανατολική άκρη της Σικελίας. Κάτω το Pachino, δεξιά το Marzamemi και η θάλασσα. Ανάμεσά τους χρωματισμένες εκτάσεις και μέσα τους μικρότερα, πιο έντονα χρωματισμένα κομμάτια: οι αμπελουργικές θέσεις και τα αμπέλια του Gulfi μέσα σε αυτές. Baroni, Bufaleffi, Maccari, San Lorenzo. Ονόματα που είχα μάθει να διαβάζω σε μπουκάλια, τώρα μπορούσα να τα δείξω με το δάχτυλο.

Κάπως έτσι απέκτησε άλλη διάσταση κι εκείνη η κουβέντα της σερβιτόρας στο Μιλάτσο, ότι αυτοί οι άνθρωποι ασχολούνται πολύ με τη Nero d’Avola. Τότε το είχα καταλάβει ως σύσταση: αν θέλεις καλή Nero d’Avola, πάρε Gulfi. Μπροστά στο χάρτη καταλάβαινες πόσο πιο ενδιαφέρον ήταν το πράγμα. Ακόμη κι αν είχες ήδη διαλέξει παραγωγό, ακόμη κι αν ήξερες ακριβώς ποια ποικιλία ήθελες να πιεις, έμενε μια ολόκληρη συζήτηση να κάνεις. Από ποιο αμπέλι; Για το NeroBaronj, ας πούμε, η απάντηση βρισκόταν εκεί, σε ένα μικρό κομμάτι γης κοντά στο Pachino. Μου πήρε σχεδόν δέκα χρόνια από την πρώτη γουλιά για να δω πού να βάλω την πινέζα.

Αν έχεις στο μυαλό σου τα crus της Βουργουνδίας, κάπως έτσι μπορείς να σκεφτείς και τις contrade του Gulfi στο Pachino. Η αντιστοιχία αφορά τον τόπο: μια contrada είναι μια ονομασμένη τοποθεσία, και το όνομά της σου λέει πού μεγάλωσε το σταφύλι. Δεν δηλώνει επίσημη βαθμίδα ποιότητας, όπως το Premier Cru ή το Grand Cru. Στο Baroni, το Maccari, το Bufaleffi και το San Lorenzo, ο Gulfi καλλιεργεί την ίδια ποικιλία, τη Nero d’Avola, και οινοποιεί χωριστά τα σταφύλια από κάθε αμπέλι. Όταν δοκιμάζεις τα τέσσερα κρασιά δίπλα δίπλα, καταλαβαίνεις γιατί αξίζει να θυμάσαι αυτά τα ονόματα. Η ποικιλία και ο παραγωγός παραμένουν οι ίδιοι. Αυτό που γνωρίζεις καλύτερα με κάθε ποτήρι είναι ο τόπος.

Και μετά, ήρθαν τα ποτήρια. Καθίσαμε στο κόκκινο τραπέζι, η φωτογραφική μηχανή έμεινε δίπλα μου και για λίγο μπόρεσα να κάνω αυτό για το οποίο είχα πρωτοέρθει στη Σικελία: να πιω κρασί με το κορίτσι μου και την παρέα μας. Αυτή τη φορά, ανάμεσα στη μια γουλιά και την επόμενη, είχαμε και τους ειδικούς μαζί μας. Ό,τι θέλαμε τόσα χρόνια να μάθουμε διαβάζοντας μια ετικέτα ή ψάχνοντας στο ίντερνετ, μπορούσαμε επιτέλους να το ρωτήσουμε εκεί, με το κρασί ακόμη στο ποτήρι. Αυτή ήταν για μένα η μεγαλύτερη χαρά της επίσκεψης.

Μέχρι τότε ήξερα καλά γιατί ήθελα να έχω τα κρασιά του Gulfi στον συντηρητή μου. Εκεί, μετά την κουβέντα για τα αμπέλια και τη δοκιμή, ένιωσα ότι μπορούσα πια να τα παρουσιάσω και σε κάποιον που δεν είχε καμία δική του ανάμνηση από τη Σικελία. Να του δείξω πού είναι το Baroni, να του εξηγήσω γιατί αξίζει να δοκιμάσει δίπλα του μια Nero d’Avola από άλλη θέση και μετά να τον αφήσω να βγάλει μόνος του άκρη με το ποτήρι του. Ζήτησα, λοιπόν, από τους ανθρώπους του Gulfi να εκπροσωπήσω τα κρασιά τους στην Ελλάδα.

Ακολούθησαν αρκετά emails, τηλέφωνα, βιντεοκλήσεις και τα απαραίτητα διαδικαστικά. Σήμερα τα κρασιά του Gulfi ανήκουν στο portfolio της Wine Trade International. Όταν θα διαβάζετε γι’ αυτά στο Not An Expert, θέλω να ξέρετε και αυτή την πλευρά της σχέσης μας με το οινοποιείο. Την άλλη, ακόμη κι αν δεν έτυχε ποτέ να διαβάσετε γραμμή απ’όσα έχω ήδη γράψει, μπορεί να την έχετε ήδη δει.

Από την πρώτη μέρα του site, στο About Us, εκεί που μιλάω για τον εαυτό μου σε τρίτο πρόσωπο λες και είμαι ο Λουδοβίκος, υπάρχει μια φωτογραφία μου. Είναι τραβηγμένη στο μικρό εστιατόριο του Μιλάτσο, την 1η Αυγούστου του 2016. Έχω γύρει λίγο προς το ποτήρι, μυρίζω το κρασί και χαμογελάω. Μέσα στο ποτήρι είναι εκείνο το πρώτο Gulfi.

Δέκα χρόνια μετά, αυτό που θα ήθελα περισσότερο είναι να ανοίξω μια φιάλη και για εσάς. Μήπως και σας περάσω λίγο από εκείνο το χαμόγελο.